Avrupa İşletme Cüzdanı: Şirketler İçin Bir Dijital Cüzdandan Çok Daha Fazlası

ICC Almanya Genel Sekreteri ve ICC DSI Hukuk Reformu Danışma Kurulu Başkanı Oliver Wieck, Avrupa İş Cüzdanı'nın neden sıradan bir dijital araçtan çok daha fazlası olduğunu ve tasarımında şu anda nelerin önemli olduğunu açıklıyor.

---

---

ICC Almanya Genel Sekreteri ve ICC DSI Hukuk Reformu Danışma Kurulu Başkanı Oliver Wieck, Avrupa İş Cüzdanı'nın neden sıradan bir dijital araçtan çok daha fazlası olduğunu ve tasarımında şu anda nelerin önemli olduğunu açıklıyor.

Uluslararası Ticaret Odası’nın (ICC) Almanya ulusal komitesi olan ICC Almanya, ticaret finansmanından sınır ötesi işlemlerin dijitalleşmesine kadar uluslararası ticarette şirketlerin çıkarlarını temsil etmektedir. Bu açıdan, Avrupa İş Cüzdanı (EBW) ile ilgili çalışmaları büyük bir ilgiyle takip ediyoruz; çünkü bu proje, yurtdışında iş yapan şirketlerin yıllardır şikayet ettikleri bir sorunu tam olarak ele alıyor: her bir üye ülkedeki yetkililere ve iş ortaklarına kendi kimliklerini tekrar tekrar ve zahmetli bir şekilde kanıtlamak zorunda kalmak.

Avrupa İş Cüzdanı, sıradan bir dijital cüzdan değildir. Lisanslar, sertifikalar veya vekaletnameler gibi bir kez doğrulanmış kimlik bilgilerinin, her işlem için yeniden alınması gerekmeksizin AB genelinde yeniden kullanılmasını sağlar.

“Cüzdan” adı neden yanıltıcıdır?

Çünkü bu, belgelerin dijital olarak saklanmasıyla değil, bir paradigma değişikliğiyle ilgilidir: tekrarlanan bireysel kontrollerden uzaklaşıp, bir kez doğrulanmış ve tekrar kullanılabilen kimlik bilgilerine doğru bir geçiş söz konusudur. Avrupa Komisyonu, Dijital Paket 2025 kapsamında EBW’yi dijital altyapı olarak önerdi; bu sayede şirketler, AB genelinde yasal olarak güvenli bir şekilde kimliklerini doğrulayabilir, kimliklerini teyit edebilir ve veri alışverişi yapabilir. Büyük uyum departmanlarını karşılayamayan küçük ve orta ölçekli işletmeler için bu, somut bir rekabet avantajıdır.

Kurumsal kimlik neden bu kadar önemli?

Bir iş cüzdanının sıradan bir uygulamadan öteye geçebilmesi için, Tüzel Kişiler için güvenilir bir kimlik üzerine kurulması gerekir. AB içinde, cüzdan mimarisi bir şirket ile temsilcileri arasındaki bu bağı dijital olarak doğrulanabilir hale getirir – bu, ICC Almanya olarak açıkça memnuniyetle karşıladığımız bir adımdır. Ancak uluslararası ticaret açısından asıl soru şudur: AB’nin dış sınırlarında ne olur?

AB dışındaki ortaklarla kurulan iş ilişkileri için, dünyanın diğer bölgelerindeki bankalar, yetkililer ve şirketlerin halihazırda bildiği ve kabul ettiği bir standart gereklidir. İşte burada Tüzel Kişi Kimlik Kodu (LEI) devreye girer – bu, bir şirketi kayıtlı olduğu ülke veya iş yaptığı taraftan bağımsız olarak referans verilerine kesin bir şekilde bağlayan, ISO standardına uygun, küresel olarak benzersiz bir tanımlayıcıdır.

Doğrulanabilir LEI (vLEI) ise buna bir katman daha ekler: Bir şirketin kimliğini, şirket adına hareket eden kişinin kimliğini ve bu kişinin şirketi temsil etme yetkisi kapsamını kriptografik olarak doğrulamak üzere tasarlanmıştır – bu, cüzdan mimarisinin AB içinde sağladığı bağlantının aynısıdır, ancak AB sınırlarının ötesine genişletilmiştir.

Şu anda iş dünyası açısından ne önemlidir?

ICC Almanya’daki görevimden, ICC DSI Hukuki Reform Danışma Kurulu Başkanlığı’ndan ve her büyüklükteki şirketlerle yaptığım görüşmelerden yola çıkarak, özellikle üç öncelikli konu görüyorum:

• Küresel olarak tanınan tanımlayıcıları entegre etmek. LEI ve vLEI, günümüzde halihazırda yerleşik ve yasal olarak tanınan standartlardır. Bunları başından itibaren Business Wallet’a entegre etmek, daha sonra sonradan uyarlama yapmak yerine ilk günden itibaren uluslararası bağlantı sağlar.
• Teknoloji tarafsızlığı. Birden fazla cüzdan sağlayıcısı paralel olarak faaliyet gösterecektir. Bunlar arasındaki karşılıklı çalışabilirlik, isteğe bağlı değil, başından itibaren zorunlu olmalıdır; aksi takdirde tek ve birleşik bir pazar yerine yeni silolar ortaya çıkacaktır.
• İlk günden itibaren dolandırıcılığın önlenmesi. Şirket kimlik bilgilerine ve vekaletnamelere erişimi bir arada sunan bir cüzdan, saldırganlar için de cazip bir hedeftir. Sağlam güvenlik önlemleri, sonradan eklenmek yerine başlangıçtan itibaren entegre edilmelidir.

Bundan sonra ne olacak?

Avrupa Komisyonu, Avrupa İşletme Cüzdanı’nın idari maliyetlerde birkaç milyar avro tasarruf potansiyeli sağladığını ve ayrıca daha yalın süreçler sayesinde şirketler için yıllık olarak çok daha büyük tasarruflar sağlayacağını tahmin etmektedir. Bu rakamlar etkileyicidir, ancak cüzdan başından itibaren güvenilir, doğrulanabilir ve uluslararası bir altyapı olarak – bir Avrupa silosu olarak değil – tasarlanırsa gerçeğe dönüşecektir.

Bu nedenle GLEIF, iş dünyası ve hükümetten ortaklarla birlikte EBW’nin tasarımı konusundaki istişare sürecine katkıda bulunmuştur. 9 Haziran 2026 tarihinde AB Konseyi müzakere pozisyonunu kabul etmiştir; Avrupa Parlamentosu ile üçlü müzakereler şu anda başlamaktadır ve yıl sonuna kadar siyasi bir anlaşmaya varılması hedeflenmektedir. Önümüzdeki aylar, iyi bir fikrin Avrupa sınırları ötesinde karşılıklı çalışabilirliğe sahip ve şirketlerin güvenebileceği bir altyapıya dönüştürülebileceğini gösterecektir.

Bu hedefe uygun bir Avrupa İşletme Cüzdanı, dijital bir cüzdandan çok daha fazlası olacaktır: küresel ticaretin güven temeli olacaktır – ve bu tam da ICC ile ICC Almanya’nın savunduğu şeydir: sınırlar, sistemler ve yasal yetki alanları arasında ticareti kolaylaştırmak.

---