# 23. wpis z serii blogów LEI Lightbulb – Wdrażanie zalecenia nr 16 FATF w celu zwiększenia przejrzystości płatności

Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF) rozpoczęła konsultacje w sprawie projektu wytycznych dotyczących wdrożenia zrewidowanego zalecenia nr 16. W niniejszym wpisie na blogu Clare Rowley, dyrektor ds. operacji biznesowych w GLEIF, przedstawia stanowisko GLEIF w sprawie tych wytycznych – z zadowoleniem przyjmując dalsze uznanie kodu LEI, wskazując obszary, w których dodatkowe wyjaśnienia mogłyby wzmocnić spójne wdrożenie w różnych jurysdykcjach przed terminem wyznaczonym na 2030 r., oraz opisując, w jaki sposób globalny system LEI nieustannie ewoluuje, aby promować większą przejrzystość.

---

---

Czerwiec 2025 r. stanowił znaczący kamień milowy w globalnej walce z przestępczością finansową. Po szeroko zakrojonych konsultacjach Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF) opublikowała zaktualizowane międzynarodowe wymogi dotyczące przejrzystości płatności, określone w zaleceniu nr 16 (R.16), znanym również jako „zasada podróży” (Travel Rule). Zmiany te mają na celu rozwiązanie długotrwałych zastrzeżeń i złożoności wynikających z fragmentarycznych i niespójnych danych, aby skuteczniej wykrywać i zapobiegać przestępstwom finansowym, wspierając jednocześnie plan działania grupy G20 mający na celu uczynienie płatności transgranicznych szybszymi, tańszymi, bardziej przejrzystymi i bardziej inkluzywnymi.

Jedną z głównych wprowadzonych zmian jest wyraźne rozróżnienie między zleceniodawcami/odbiorcami będącymi osobami fizycznymi a tymi, którzy są osobami prawnymi, przy czym Identyfikator podmiotu prawnego (LEI) służy jako kluczowy identyfikator dla osób prawnych w kwalifikujących się transakcjach krajowych i transgranicznych.

Wszystkie kraje na świecie muszą być gotowe do wdrożenia zmian w R.16 do końca 2030 r. Nie jest to jednak proste zadanie. Dlatego też, aby wesprzeć kraje i instytucje finansowe we wdrożeniu nowych wymogów w wyznaczonym terminie, FATF rozpoczęła konsultacje publiczne dotyczące projektu wytycznych wdrożeniowych w celu zebrania opinii od zainteresowanych stron z branży.

Wzmocnienie znaczenia identyfikatora LEI dla zwiększenia przejrzystości płatności

GLEIF z zadowoleniem przyjmuje projekt wytycznych, a w szczególności dalsze uznanie kodu LEI za „powszechnie uznawany i publicznie dostępny identyfikator oparty na normie ISO, który zapewnia znormalizowane, globalnie interoperacyjne dane referencyjne dotyczące podmiotów prawnych, wspierając skuteczniejszą weryfikację i monitorowanie ”. Stanowi to kontrast w stosunku do identyfikatorów lokalnych i krajowych, które „mogą nie zapewniać dostępu do znormalizowanych danych i mogą nie być publicznie dostępne”.

Chociaż w R.16 kod LEI jest już uznawany za jeden z globalnych identyfikatorów służących do identyfikacji osób prawnych, projekt wytycznych idzie o krok dalej, wyjaśniając praktyczną wartość kodu LEI we wspieraniu znormalizowanych, publicznie dostępnych i interoperacyjnych danych referencyjnych dotyczących podmiotów prawnych.

Te dodatkowe wytyczne wdrożeniowe pomogą instytucjom finansowym i dostawcom usług płatniczych lepiej zrozumieć, w jaki sposób kod LEI może poprawić jakość, spójność i automatyzację identyfikacji podmiotów prawnych w różnych ekosystemach płatniczych, usprawniając tym samym zgodność z obowiązkami w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML) i finansowaniu terroryzmu (CTF).

Wyjaśnienie kwestii wiarygodnych i niezależnych źródeł weryfikacji osób prawnych

Istnieją również możliwości dalszego wzmocnienia wytycznych poprzez wyjaśnienie, w jaki sposób uznane na całym świecie identyfikatory mogą wspierać bardziej spójne, interoperacyjne i zautomatyzowane wdrożenia w różnych jurysdykcjach.

Jednym z konkretnych obszarów, w którym wytyczne mogłyby zapewnić większą jasność, jest kwestia tego, co stanowi „wiarygodne i niezależne źródło” do weryfikacji informacji o osobach prawnych, takich jak nazwa i adres. Co istotne, kod LEI odwołuje się do zweryfikowanych i regularnie aktualizowanych danych referencyjnych dotyczących podmiotów prawnych, w tym ich oficjalnej nazwy i adresu siedziby. Informacje te są publicznie dostępne za pośrednictwem Globalnego Indeksu LEI i mogą uzyskać do nich dostęp zlecające instytucje finansowe, instytucje finansowe beneficjentów, dostawcy usług płatniczych oraz właściwe organy.

W rzeczywistości kilka jurysdykcji dostrzegło już korzyści płynące z wykorzystania kodu LEI do wzmocnienia weryfikacji podmiotów prawnych oraz promowania większej przejrzystości płatności. Na przykład unijne rozporządzenie w sprawie płatności natychmiastowych (IPR) uznaje zdolność kodu LEI do wspierania skuteczniejszej weryfikacji odbiorcy w przypadku natychmiastowych przelewów kredytowych, a oczekuje się, że nadchodzące regulacje w sprawie usług płatniczych (PSR) rozszerzą również wymogi dotyczące weryfikacji odbiorcy na inne scenariusze przelewów kredytowych. Z kolei Wielka Brytania i Indie wprowadziły lub są w trakcie wdrażania kodu LEI w celu zapewnienia bardziej wiarygodnej weryfikacji rachunków i beneficjentów.

Biorąc pod uwagę tę wyraźną dynamikę regulacyjną, GLEIF zachęca FATF do wyraźnego uznania kodu LEI w swoich wytycznych jako praktycznego i niezawodnego mechanizmu weryfikacji informacji o osobach prawnych poprzez autorytatywne, niezależnie utrzymywane publiczne dane referencyjne. Takie uznanie wspierałoby bardziej spójne wdrażanie R.16, jednocześnie promując większą interoperacyjność, automatyzację i przejrzystość płatności w różnych jurysdykcjach.

Ponadto GLEIF zachęca do dalszego rozważenia ram tożsamości cyfrowej – w szczególności powstających ram tożsamości organizacyjnej – jako wiarygodnych źródeł danych identyfikacyjnych. Na przykład kod LEI jest uznanym atrybutem danych w ramach unijnego rozporządzenia eIDAS i mógłby być w przyszłości pobierany bezpośrednio z danych uwierzytelniających tożsamość cyfrową osoby prawnej w ramach unijnego „Business Wallet”. Takie dane uwierzytelniające tożsamość cyfrową byłyby niezależnie weryfikowane przez kwalifikowanych dostawców usług zaufania podlegających Regulacjom w ramach rozporządzenia eIDAS.

Aby potwierdzić rolę, jaką globalnie znormalizowane identyfikatory organizacyjne oraz powstające cyfrowe ramy tożsamości organizacyjnej mogą odegrać w usprawnianiu wymogów dotyczących należytej staranności oraz zwiększaniu przejrzystości płatności na całym świecie, GLEIF wzywa wszystkie zainteresowane strony związane z kodem LEI do przekazania swoich opinii do piątku, 21 sierpnia 2026 r.

Kształtowanie ewolucji wiarygodnych i rzetelnych danych LEI

Nacisk położony w wytycznych na wiarygodne, niezależne źródła informacji służące przejrzystości płatności i weryfikacji kontrahentów odzwierciedla również i wzmacnia kierunek ciągłej ewolucji globalnego systemu LEI.

GLEIF bada potencjalne nowe usługi w zakresie danych LEI, mające na celu zapewnienie jeszcze większej wartości użytkownikom danych i uczestnikom rynku. Inicjatywy te mają na celu dalsze zwiększenie aktualności, przejrzystości i wiarygodności danych LEI poprzez ściślejsze dostosowanie do autorytatywnych źródeł, takich jak rejestry przedsiębiorstw.

W miarę kontynuacji tych prac szerokie opinie branżowe pomogą GLEIF lepiej zrozumieć potrzeby rynku, ocenić potencjalne przypadki użycia oraz zapewnić, że wszelkie przyszłe usługi będą zgodne z praktycznymi, rzeczywistymi wymaganiami branżowymi. Wszystkich zainteresowanych zachęcamy do wypełnienia ankiety dostępnej tutaj.

Seria wpisów na blogu GLEIF „LEI Lightbulb Blog Series” ma na celu rzucenie światła na zakres akceptacji i poparcia dla kodu LEI w sektorach publicznym i prywatnym, w różnych regionach geograficznych oraz w różnych przypadkach zastosowań poprzez wskazanie, którzy liderzy branżowi, organy i organizacje popierają kod LEI oraz w jakim celu.

---