# 24. część serii artykułów „LEI Lightbulb” – Cyfrowe paszporty produktów: dlaczego kod LEI jest idealnym rozwiązaniem do identyfikacji podmiotów gospodarczych

Europejski standard, nowy rejestr DPP UE oraz słownik UN/CEFACT odwołują się obecnie do kodu LEI, co sprawia, że doskonale nadaje się on do identyfikacji podmiotów gospodarczych stojących za danymi o produktach

---

---

Cyfrowe paszporty produktów (DPP) stają się ważnym narzędziem łączącym informacje w ramach globalnych łańcuchów wartości. Dzięki utworzeniu ustrukturyzowanego cyfrowego zapisu powiązanego z produktem, DPP mogą zapewnić lepszy dostęp do informacji o jego pochodzeniu, składzie, cechach zrównoważonego rozwoju, możliwości naprawy i recyklingu w całym cyklu życia produktu.

Inicjatywy dotyczące DPP rozwijają się jednocześnie w kilku miejscach. UE wdraża je w ramach Regulacji w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR), a Wielka Brytania zamknęła 21 września 2026 r. zaproszenie do zgłaszania dowodów dotyczących cyfrowych rejestrów produktów. W ONZ zalecenie nr 49 Centrum ONZ ds. Ułatwień Handlu i Handlu Elektronicznego (UN/CEFACT) określa ramy polityczne dotyczące przejrzystości i identyfikowalności w łańcuchach wartości, a Protokół ONZ w sprawie przejrzystości (UNTP) zapewnia ramy techniczne, w tym specyfikację dla DPP.

Każdy system DPP opiera się na niezawodnym powiązaniu danych o produkcie z organizacjami za nie odpowiedzialnymi.

W poprzednich wydaniach serii blogów „LEI Lightbulb” śledzono proces uznawania kodu LEI w regulacjach finansowych, począwszy od unijnego rozporządzenia w sprawie rynków kryptotowarów (MiCA) oraz ostatecznej wspólnej regulacji w ramach amerykańskiej (FDTA), aż po projekt wytycznych Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF) dotyczących wdrażania zalecenia nr 16. W niniejszym wydaniu przyjrzymy się innej dziedzinie: standardom i infrastrukturze, które powstają na potrzeby cyfrowych paszportów produktów.

Dlaczego tożsamość organizacyjna ma znaczenie w przypadku cyfrowych paszportów produktów (DPP)

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) szacuje, że około 70% handlu międzynarodowego odbywa się w ramach globalnych łańcuchów wartości. W przypadku cyfrowych paszportów produktów (DPP) ma to znaczenie, ponieważ znaczna część wymaganych informacji musi być gromadzona „na wcześniejszych etapach” procesu produkcji. Na przykład element maszyny może przejść przez łańcuch dostawców i przetwórców działających w wielu jurysdykcjach, zanim stanie się gotowym produktem, co utrudnia zebranie tych danych. Śledzenie drogi produktu od jednego podmiotu do następnego jest trudniejsze, niż się wydaje.

Śledzenie drogi produktu od jednego podmiotu do drugiego jest często znacznie bardziej skomplikowane, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. W kontekście transgranicznym ten sam podmiot prawny może występować pod różnymi nazwami w różnych systemach, a krajowe identyfikatory różnią się w zależności od jurysdykcji. W UE rozporządzenie ESPR przewiduje tę sytuację. Definiuje ono unikalny identyfikator podmiotu jako taki, który identyfikuje „podmiot zaangażowany w łańcuch wartości produktu”, co obejmuje nie tylko podmioty gospodarcze wprowadzające produkty na rynek UE. W przypadku gdy dokument DPP musi zawierać taki identyfikator, a inny podmiot w łańcuchu wartości jeszcze go nie posiada, podmiot tworzący dokument DPP musi wystąpić o jego nadanie w imieniu tego podmiotu.

W jaki sposób identyfikator LEI uzupełnia identyfikatory produktów i obiektów

Żaden pojedynczy identyfikator nie musi spełniać wszystkich funkcji. Norma EN 18219:2026, europejska norma dotycząca unikalnych identyfikatorów dla DPP, rozróżnia trzy rodzaje: identyfikatory produktów, które mogą funkcjonować na poziomie modelu, partii lub pojedynczego egzemplarza; identyfikatory obiektów, dotyczące lokalizacji i budynków wchodzących w skład łańcucha wartości produktu; oraz identyfikatory podmiotów gospodarczych.

Identyfikator podmiotu prawnego (LEI) należy do trzeciej kategorii. W odniesieniu do podmiotów gospodarczych norma EN 18219 uwzględnia podejście oparte na normie ISO/IEC 6523, międzynarodowej normie dotyczącej identyfikacji organizacji, i wymienia LEI (ISO 17442) wśród przykładów systemów identyfikatorów. LEI uzupełnia identyfikatory produktów i obiektów, dodając warstwę tożsamości organizacyjnej wraz ze zweryfikowanymi danymi referencyjnymi, do których każdy ma bezpłatny dostęp za pośrednictwem Globalnego Indeksu LEI.

Prace ONZ zmierzają w tym samym kierunku. Słownik UN/CEFACT zawiera specjalną właściwość dla kodu LEI, tzw. leiCode, a specyfikacja DPP opracowana przez UNTP wymaga, aby każdy paszport identyfikował swojego wydawcę, producenta i operatora obiektu za pomocą identyfikatora, który można rozpoznać i zweryfikować.

Od standardów do rejestru DPP w UE

Aby zapewnić spójne funkcjonowanie DPP w różnych produktach i sektorach, Komisja Europejska zwróciła się do europejskich organizacji normalizacyjnych CEN, CENELEC i ETSI o opracowanie zharmonizowanych standardów w takich obszarach, jak identyfikatory, nośniki danych, interoperacyjność oraz wymiana danych. W lipcu 2026 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowano sześć z tych standardów; zakłada się, że zgodne z nimi DPP spełniają wymogi rozporządzenia ESPR objęte tymi standardami. W tym samym miesiącu Komisja uruchomiła rejestr DPP, w którym podmioty gospodarcze rejestrują DPP przed wprowadzeniem produktów na rynek UE.

W przewodniku użytkownika rejestru dla podmiotów gospodarczych LEI wymieniono wśród identyfikatorów, które osoba prawna może podać podczas rejestracji organizacji, obok numeru z krajowego rejestru handlowego, numeru VAT oraz numeru identyfikacji elektronicznej.

Kod LEI nie jest obowiązkowy dla unijnych DPP. Rozporządzenie ESPR pozostawia decyzję o tym, czy wymagane są unikalne identyfikatory podmiotów gospodarczych, przepisom dotyczącym poszczególnych produktów, a większość tych przepisów ma dopiero zostać wprowadzona. Wiemy jednak, że paszporty baterii staną się obowiązkowe dla niektórych baterii od 18 lutego 2027 r. na mocy odrębnych Regulacji w sprawie baterii, a w ramach ESPR akt delegowany dotyczący wyrobów z żelaza i stali jest wstępnie zaplanowany na czwarty kwartał 2026 r.

Nadchodzące inicjatywy, takie jak europejska ustawa o produktach, mogą rozszerzyć zakres DPP poza ramy rozporządzenia ESPR. W październiku 2025 r. Parlament Europejski wezwał do wprowadzenia horyzontalnego systemu DPP obejmującego wszystkie produkty sprzedawane w UE i połączonego z systemami nadzoru rynku, takimi jak EU Safety Gate. Jeśli obowiązki te będą obejmowały identyfikatory podmiotów gospodarczych, takie jak LEI, organy będą mogły w sposób bardziej wiarygodny zidentyfikować organizacje odpowiedzialne za dany produkt, gdy okaże się on niebezpieczny lub niezgodny z przepisami.

Weryfikacja tego, kto działa w imieniu organizacji

Identyfikacja organizacji to dopiero pierwszy krok. Dokładne gromadzenie danych dotyczących DPP musi również obejmować osoby działające w imieniu organizacji, dodające lub aktualizujące dane oraz uzyskujące dostęp do informacji o ograniczonym dostępie. Przepisy wykonawcze Rejestru, obowiązujące od 6 sierpnia 2026 r., już to odzwierciedlają: tylko zweryfikowani podmioty gospodarcze mogą rejestrować DPP, a każdy zweryfikowany podmiot zarządza dostępem użytkowników działających w jego imieniu. W ONZ systemie Digital Identity Anchor (UNTP) łączy zarejestrowaną tożsamość organizacji z zdecentralizowanym identyfikatorem, którego używa ona do podpisywania poświadczeń, takich jak DPP.

Weryfikowalny LEI (vLEI) został stworzony właśnie z myślą o tego rodzaju weryfikacji. Rozszerza on zweryfikowaną tożsamość organizacyjną na sferę cyfrową, umożliwiając kontrahentom komputerową weryfikację tożsamości osoby, pełnionej przez nią roli oraz przekazanych uprawnień, gdy działa ona w imieniu Podmiotu prawnego. W połączeniu kod LEI identyfikuje organizację, a vLEI umożliwia komputerową weryfikację jej upoważnionych przedstawicieli.

Co dalej

Struktury DPP wciąż są kształtowane, a każda z nich powinna określać sposób identyfikacji organizacji, a także produktów i obiektów. Ponieważ LEI jest globalnym standardem ISO, do którego odwołuje się już europejskie wdrożenie i który stanowi część słownika UN/CEFACT, jest on silnym kandydatem do identyfikacji organizacji stojących za danymi produktowymi w DPP na całym świecie. W GLEIF aktywnie uczestniczymy w tych dyskusjach. Publiczna konsultacja UN/CEFACT dotycząca projektu „Przegląd cyfrowego paszportu produktu i zasad fundamentalnych” trwa do 12 października 2026 r. Zachęcamy wszystkie organizacje zajmujące się DPP do udziału w konsultacjach.

Seria wpisów na blogu GLEIF „LEI Lightbulb Blog Series” ma na celu rzucenie światła na zakres akceptacji i poparcia dla kodu LEI w sektorach publicznym i prywatnym, w różnych regionach geograficznych oraz w różnych przypadkach użycia poprzez wskazanie, którzy liderzy branżowi, organy i organizacje popierają kod LEI oraz w jakim celu.

---